Odruchowo-bezwarunkowa regulacja

U zwierząt o słabym rozwoju kory mózgowej i u ludzi we wczesnych okresach życia regulacja ciepłoty jest odruchowo-bezwarunkowa, tzn. następuje wyłącznie pod wpływem swoistych bodźców (ciepła i zimna) działających na receptory ciepła i zimna. U organizmów z silniejszym rozwojem kory mózgowej, zwłaszcza w późniejszych okresach życia osobniczego, regulacja ciepłoty staje się w coraz większym stopniu odruchowo-warunkowa. Na regulację ciepłoty wpływa więcej różnorodnych bodźców nieswoistych, które w ciągu życia osobnika występowały jednocześnie z bodźcami bezwarunkowymi, co doprowadziło do wytworzenia się związków czasowych. Stwierdzono np., że u konduktora pociągów jeżdżących przez długi czas na linii Moskwa (bardziej umiarkowany klimat) – Leningrad (klimat chłodniejszy) występuje wzmożona produkcja ciepła znacznie wcześniej, nim pociąg dojedzie do strefy chłodniejszej. Jest to przykład odruchowo-warunkowej regulacji ciepła, w którym bodźcami warunkowymi jest np. czas mijania kolejnych stacji i inne czynniki, z którymi konduktor przez długi czas stykał się w czasie swej służby.

Odruchowo-bezwarunkowa regulacja’ ciepłoty ciała zapewnia sprawniejsze przystosowanie do zmian temperatury otoczenia, ale nie zawsze jest bezwzględnie korzystna. Na przykład nabyte warunkowo przystosowanie do nie zmieniającej się przez długi czas temperatury otoczenia może się tak utrwalić i tak hamować regulację odruchowo-warunkową, że występuje brak zahartowania na nieoczekiwane wahania temperatury otoczenia, a tym samym występuje skłonność do chorób z przeziębienia. Hartowanie polega na przyzwyczajaniu do zmian, na wzmożeniu sprawności odruchów termoregulacyj- nych.

Ośrodek termoregulacyjny podlega nie tylko działaniu bodźców wpływających na niego na drodze odruchowej. Na komórki nerwowe lego ośrodka działają również bodźce bezpośrednie w postaci temperatury obmywającej go krwi.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>